Rano czy po południu?
Matcha naturalnie zawiera kofeinę, a jej ilość zależy między innymi od użytej herbaty i wielkości porcji. Ponieważ pijemy całe, sproszkowane liście, każda dodatkowa łyżeczka zwiększa ilość spożywanej kofeiny.
Kofeina pobudza układ nerwowy, poprawia czujność i może ograniczać uczucie senności. Jej działanie jest jednak bardzo indywidualne i może utrzymywać się przez kilka godzin. Australijski serwis medyczny Healthdirect podaje, że krótkotrwałe efekty kofeiny mogą trwać nawet około sześciu godzin, zależnie od organizmu.
Dlatego najbezpieczniej traktować matchę jako napój na pierwszą część dnia. Jeśli łatwo zasypiasz i nie zauważasz pogorszenia jakości snu, wczesne popołudnie również może być odpowiednią porą. Osoby bardziej wrażliwe powinny zakończyć picie matchy co najmniej sześć godzin przed snem, a w razie potrzeby jeszcze wcześniej.
Czy można pić matchę na pusty żołądek?
Nie istnieje zasada mówiąca, że każda osoba powinna bezwzględnie unikać matchy na czczo. Wiele osób dobrze toleruje ją przed śniadaniem, u innych może jednak wywołać nudności, zgagę albo uczucie dyskomfortu.
Dostępne badania dotyczące dolegliwości po spożyciu zielonej herbaty na pusty żołądek odnoszą się głównie do skoncentrowanych ekstraktów i wysokich dawek katechin, a nie do tradycyjnie przygotowanej czarki matchy. Nie należy więc traktować ich jako dowodu, że zwykła porcja matchy na czczo jest szkodliwa.
Jeśli po wypiciu matchy przed śniadaniem czujesz się dobrze, nie ma potrzeby zmieniać tego rytuału. Jeżeli pojawiają się nudności, pieczenie lub dyskomfort, lepiej wypić ją po lekkim posiłku albo niewielkiej przekąsce. Amerykański NCCIH rozróżnia przy tym zieloną herbatę spożywaną jako napój od skoncentrowanych ekstraktów, które częściej powodują działania niepożądane ze strony układu pokarmowego. Informacje NCCIH o zielonej herbacie.
Matcha a wchłanianie żelaza
Polifenole obecne w herbacie mogą ograniczać wchłanianie żelaza niehemowego, czyli przede wszystkim tego pochodzącego z produktów roślinnych. Nie oznacza to jednak, że jedna czarka matchy „wypłucze” żelazo z organizmu albo całkowicie zablokuje jego przyswajanie.
W niewielkim badaniu przeprowadzonym na dwunastu kobietach wypicie herbaty razem z posiłkiem zmniejszyło wchłanianie żelaza niehemowego. Zachowanie godzinnego odstępu ograniczyło ten efekt mniej więcej o połowę. Badanie nie dotyczyło bezpośrednio matchy, dlatego nie możemy przenosić jego wyników na każdą porcję sproszkowanej herbaty. Uzasadnia ono jednak zachowanie ostrożnego odstępu. Opis badania Uniwersytetu Anglii Wschodniej.
Jeżeli masz prawidłowy poziom żelaza i zróżnicowaną dietę, sporadyczne wypicie matchy do posiłku nie powinno być powodem do niepokoju. Większą uwagę powinny zachować osoby:
- z niedoborem żelaza lub niskim poziomem ferrytyny,
- przyjmujące preparaty żelaza,
- w ciąży,
- stosujące dietę opartą głównie na produktach roślinnych.
W takich przypadkach warto zachować około 1-2 godzin odstępu pomiędzy matchą a posiłkiem bogatym w żelazo lub suplementem. Przy zdiagnozowanym niedoborze należy stosować zalecenia lekarza i informacje podane na ulotce preparatu.
Czy matcha sprawdzi się przed treningiem lub pracą?
Matcha może być dobrym elementem porannego rytuału przed pracą, nauką albo aktywnością fizyczną. Kofeina zwiększa czujność i zmniejsza odczuwanie senności, dlatego wiele osób wybiera matchę przed okresem wymagającym koncentracji.
Nie ma jednak potrzeby wypijania jej o konkretnej godzinie ani traktowania jak suplementu sportowego. Najważniejsze jest dopasowanie porcji do własnej tolerancji i uwzględnienie kofeiny pochodzącej również z kawy, napojów energetycznych, coli, czekolady czy niektórych leków.
Ile matchy można wypić w ciągu dnia?
Nie da się wyznaczyć jednej liczby czarek odpowiedniej dla wszystkich, ponieważ różnią się one ilością użytego proszku i zawartością kofeiny.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wskazuje, że dla większości zdrowych osób dorosłych całkowite spożycie kofeiny do 400 mg dziennie nie budzi obaw o bezpieczeństwo. Nie jest to jednak cel, do którego należy dążyć. Osoby w ciąży powinny ograniczyć kofeinę ze wszystkich źródeł do 200 mg dziennie. Stanowisko EFSA dotyczące kofeiny.
Japońskie Ministerstwo Zdrowia również podkreśla, że reakcja na kofeinę jest indywidualna, a jej nadmiar może powodować między innymi bezsenność, niepokój, przyspieszone bicie serca lub nudności. Informacje japońskiego Ministerstwa Zdrowia.
Najprostszy plan na codzienną matchę
- Jeśli masz wrażliwy żołądek, pij matchę po lekkim śniadaniu.
- Jeśli zależy Ci na koncentracji, wybierz poranek lub wczesne popołudnie.
- Jeśli przyjmujesz żelazo albo jesz posiłek szczególnie bogaty w żelazo, zachowaj około 1-2 godzin odstępu.
- Jeśli kofeina wpływa na Twój sen, zakończ picie matchy co najmniej sześć godzin przed snem.
- Leków nie popijaj matchą - stosuj się do ulotki i używaj wody.
Najlepsza pora na matchę to zatem nie sztywna godzina, lecz moment dopasowany do Twojego organizmu i codziennego rytmu. Dla większości osób będzie to poranek lub pierwsza część dnia, po lekkim posiłku, jeśli picie na czczo powoduje dyskomfort.
Matcha powinna być przyjemnym rytuałem - warto więc obserwować własną reakcję i znaleźć porę, która naprawdę Ci służy.
Artykuł ma charakter edukacyjny. Osoby przyjmujące leki, będące w ciąży lub leczone z powodu niedoboru żelaza powinny skonsultować indywidualne zalecenia z lekarzem albo farmaceutą.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google